Kislorod öndürmek tehnologiýasynyň üznüksiz ösmegi bilen, lukmançylyk kislorody başlangyç senagat kislorodyndan suwuk kisloroda, soňra bolsa häzirki basyş üýtgeýän adsorbsiýa (PSA) kislorod öndürmeklige öwrüldi. Kislorod bilen üpjün etmek usuly hem bir çüýşeden gönüden-göni kislorod bilen üpjün etmekden merkezleşdirilen kislorod bilen üpjün etmek ulgamyna geçdi. Häzirki wagtda merkezi kislorod bilen üpjün etmek ulgamlary, merkezi sorujy ulgamlar we gysylan howa ulgamlary häzirki zaman hassahana klinikalarynda lukmançylyk gaz bilen üpjün etmek üçin zerur bolan üç ulgama öwrüldi.
Kislorod adamyň metabolik işleri üçin esasy maddadyr we adamyň ýaşaýyş hereketi üçin ilkinji zerurlykdyr. Kislorod goşundysy adam bedeniniň fiziologiki we biohimiki içki gurşawyny gowulandyryp we metabolik prosesleriň howpsuz siklini öňe sürýär, şeýdip keselleri bejermek, alamatlary ýeňilleşdirmek, sagalmagy höweslendirmek, zeperlenmeleriň öňüni almak we saglygy gowulandyrmak maksadyna ýetýär.
Şonuň üçin kislorod lukmançylyk ulgamynda, esasanam agyr keselli hassalara we tötänleýin şikes alanlara ilkinji kömek bermekde möhüm rol oýnaýar we kislorod bilen üpjünçilik lukmançylyk edaralary üçin zerur şertleriň birine öwrüldi.
Hassahananyň kislorod bilen üpjünçilik ulgamynyň ösüş taryhy
Bir gutuda gönüden-göni kislorod üpjünçiligi
Bir çüýşeden gönüden-göni kislorod bermek hassahanalarda kislorod bermegiň däp bolan usulydyr we bu usul senagat kislorodyny üpjün etmek üçin hemişe ulanylyp gelinýär. Senagat kislorody köplenç zyýanly gazlary öz içine alýandygy we silindriň içki diwary poslaýandygy sebäpli, kislorodyň göwreli ysly bolmagy mümkin. Kliniki taýdan ulanylanda, ol näsaglaryň üsgürmegine we dem alyş alamatlarynyň ýaramazlaşmagyna sebäp bolar.
Şonuň üçin, halkyň saglygyny üpjün etmek maksady bilen, Hytaý lukmançylyk kislorodynyň standartlaryny täzeden gözden geçirdi.
Merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi
Kislorod üpjünçiligi, şeýle hem merkezi kislorod üpjünçiligi diýlip atlandyrylýar, halkara derejesinde giňden ulanylýan häzirki zaman kislorod üpjünçiligi usulydyr. Hytaý ilkinji merkezi kislorod üpjünçiligi ulgamyny 1983-nji ýylda işläp düzdi, ol uly we orta şäherlerde giňden wagyz edildi we ulanyldy. Häzirki wagtda belli bir möçberdäki ähli hassahanalar merkezi kislorod üpjünçilik ulgamlaryny ornaşdyrdylar. Mundan başga-da, merkezi kislorod üpjünçilik ulgamyndan, merkezi sorujy ulgamdan we gysylan howa ulgamyndan ybarat lukmançylyk gaz üpjünçilik ulgamy hassahanalardaky bölümleriň gurluşygy we abatlaýyş işleri üçin hökmany taslama we hassahanalaryň döwrebaplaşdyrylmagy üçin zerur taslama öwrüldi.
Merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi tehnologiýasy hassahanalaryň lukmançylyk derejesini ýokarlandyryp, hassalara wagtynda halas ediş ýa-da bejergi almaga mümkinçilik berip, şeýlelik bilen köp adamyň janyny halas edip biler. Şol bir wagtyň özünde, merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi tehnologiýasy üçin enjamlar deňeşdirme boýunça jemlenenligi sebäpli, hassahanalaryň döwrebap dolandyrylmagyna amatlydyr.
Hususan-da, aşakdaky taraplar öz beýanyny tapýar:
- Merkezleşdirilen kislorod üpjünçilik turba geçirijisiniň basyşy pes we köp sanly howpsuzlyk enjamlary bilen üpjün edilen, bu bolsa ony has howpsuz we ygtybarly edýär.
- Merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi kislorod ballonlaryny palata äkitmegi talap etmeýär, bu bolsa saklamagy we daşamagy ýeňilleşdirýär
- Merkezleşdirilen kislorod üpjünçilik ulgamy güýçli kislorod üpjünçilik kuwwatyna, uly kuwwatlylyga, durnukly basyşa eýedir we uly akymly üznüksiz kislorod üpjünçiligini üpjün edip bilýär.
- Merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi üçin kislorod dem alyş terminaly her bir palatanyň operasiýa otagynda, gyssagly kömek otagynda we palatalarynda gönüden-göni gurnalýar, bu bolsa kislorod dem alyşyny ýönekeý, aňsat, howpsuz we ygtybarly edýär.
- Merkezleşdirilen kislorod üpjünçiligi kislorodyň ulanylyşyny ep-esli gowulandyryp, kislorod dolandyryş işgärleriniň sanyny azaldyp we şeýlelik bilen ykdysady peýdany ýokarlandyryp biler
Hassahananyň merkezi kislorod üpjünçilik ulgamy kislorod çeşmesinden, kislorod turbasyndan, klapandan we terminally enjamlardan ybarat. Häzirki wagtda şina, suwuk kislorod we basyşly adsorbsiýa (PSA) kislorod konsentratory ýurt içinde we daşary ýurtlarda kislorod üpjünçilik ulgamynyň kislorod çeşmesi hökmünde giňden ulanylýar.
Şina
Şinanyň kislorod üpjünçilik ulgamy esasan iki sany ýokary basyşly kislorod silindrlerinden (biri gaz üpjünçilik üçin, biri bolsa ätiýaçlyk üçin) ybarat. Ol şinadan, awtomatiki/el bilen dolandyryş enjamlarynyň toplumyndan, ses we yşyk signalizasiýalaryndan, basyşy peseldýän we durnuklaşdyrýan enjamlardan, turbadan we goşmaça enjamlardan ybarat. Kislorod üpjünçiligi gutarjak bolanda, şina awtomatiki usulda ätiýaçlyk kislorod üpjünçilige geçip bilýär.
Dolandyryş enjamynda iş şertlerini görkezmek we ulanyja boşaldylan kislorod silindrini çalşyrmagy ýatlatmak üçin basyş ölçeýji, gözegçilik dolandyryş bloky, şeýle hem signalizasiýa ulgamy we görkeziji çyralary bar. Awtomatiki dolandyryş enjamy näsazlyk ýüze çyksa, kislorod üpjünçiliginiň basyşynyň durnuklylygyny üpjün etmek üçin ätiýaçlyk basyşy peseldýän we basyşy durnuklaşdyrýan enjam işe giriziler.
Suwuk kislorod
Suwuk kislorody kislorod çeşmesi hökmünde ulanýan gaz çeşme ulgamy, esasan, suwuk kislorod baky, buglandyryjy, basyşy peseldýän enjam we signalizasiýa enjamyndan ybarat. Suwuk kislorod ulag ulagynyň suwuk kislorod bakydan merkezi kislorod üpjünçilik ulgamynyň suwuk kislorod bakyna suwuk kislorod bakynyň içi we daşy arasyndaky basyş tapawudyny ulanmak arkaly goşulýar. Suwuk kislorod baky suwuklygyň zerur bolan pes temperaturasyny üpjün etmek üçin ýokary basyşly izolýasiýa gatlagydyr.
Suwuk kislorod buglandyryjydan akanda onuň temperaturasy keskin ýokarlanýar we buglanmaga sebäp bolýar. Ýokary basyşly buglanan kislorod basyşy peseldýän enjam arkaly basyşy peseldýär we basyş durnuklaşdyrylandan soň iberilýär. Ulgamda adatça iki sany suwuk kislorod baky bar, biri kislorod bilen üpjün etmek üçin, biri bolsa ätiýaçlyk üçin; suwuk kislorod baky we şina bilelikde ulanylyp bilner, suwuk kislorod baky gaz bilen üpjün edýär we şina ätiýaçlyk hökmünde ulanylýar.
Lukmançylyk PSA kislorod konsentratorynyň kislorod üpjünçiligi
Lukmançylyk PSA kislorod konsentratorynyň kislorod üpjünçilik ulgamy esasan howa kompressoryndan we guradyjydan, süzgüçden, kislorod konsentratoryndan, kislorod saklaýjy çelekden, turbalardan we goşmaça enjamlardan ybarat. Eger kislorod silindrleri üçin kislorod doldurmak zerur bolsa, kislorod kompressoryny we kislorod doldurmak stansiýasyny gurup bolýar. PSA kislorod generatory lukmançylyk kislorod standartlaryna laýyk gelýän we arassalygy ≥ 90% bolan kislorody almak üçin basyşly üýtgeýän adsorbsiýa kislorod öndürmek tehnologiýasyny ulanýar.
Basyşly üýtgeýän adsorbsiýa kislorod öndürmek tehnologiýasy kislorodyň we azotyň seolit molekulýar elekleri arkaly selektiw adsorbsiýasyny ulanýar we adsorbsiýa kuwwatynyň adsorbsiýa basyşynyň ýokarlanmagy bilen artýandygyny we adsorbsiýa basyşynyň peselmegi bilen azalýandygyny görkezýär. Ol kislorody baýlaşdyrmak üçin basyşly şertlerde azoty adsorbsiýa edýär; pes basyşly şertlerde adsorbsiýa edilen azoty desorbsiýa edýär we şol bir wagtyň özünde molekulýar eleki gaýtadan döredýär. Bu özara sikl kislorodyň we azotyň bölünmegini we kislorodyň öndürilmegini üpjün edýär.
Lukmançylyk PSA kislorod generatorlarynyň ulanylyşy ýeke birlik ýa-da ikilik birlik hökmünde konfigurirlenip bilner. Birlik konfigurasiýasynda kislorod generator enjamlarynyň bir toplumy ulanylýar we kislorod silindr şinasy ätiýaçlyk hökmünde ulanylýar. Kislorod isleginiň iň ýokary döwründe kislorod silindr şinasy arkaly goşmaça üpjün edilýär, bu hem ykdysady, hem howpsuz we ygtybarlydyr. Ikilik konfigurasiýasynda kislorod generator enjamlarynyň iki toplumy konfigurirlenýär, bu bolsa duralga we tehniki hyzmat üçin amatlydyr we kepil hökmünde ätiýaçlyk kislorod şinasy bar, bu bolsa has howpsuz we has amalydyr.
Ýönekeýlik deňeşdirmesi
Şinanyň kislorod üpjünçiligi üçin lukmançylyk kislorod silindrleriniň yzygiderli satyn alynmagy talap edilýär, olary daşamak, dolandyrmak we dolandyrmak çylşyrymly, şeýle hem silindrlere yzygiderli tehniki hyzmat gerek.
Suwuk kislorod uly daşama möçberi, ýokary daşama netijeliligi, az kömekçi wagt we pes kislorod çykdajylary ýaly artykmaçlyklary bilen şinalara garanda uly ösüşdir. Suwuk kislorod bilen doldurylan we doly gazlaşdyrylan 3,65m3 suwuk kislorod saklaýjy çelek 3000m3 kislorod öndürip bilýär, bu bolsa 500 polat silindr talap edýär we diňe polat silindrleriň agramy takmynan 30t.
Suwuk kislorod saklaýjy baklary aýda diňe 1-2 gezek doldurmaly, ýöne doldurmak wagtyndaky iş talaplary örän ýokary we operatorlar işlemek üçin güwänama almaly, çykyş basyşyny her gün barlamaly, şeýle hem enjamlary yzygiderli barlamaly we tehniki taýdan abat saklamaly. Kislorod ulanmak prosedurasy deňeşdirme boýunça kyn.
Lukmançylyk PSA kislorod generatory ýerinde kislorod öndürmegi amala aşyrýar we öz garaşsyz kislorod öndürýän stansiýasyny döredýär. Ol kislorod daşamagy talap etmeýär we ikinji kislorod çeşmesi bilen çäklendirilmeýär. Enjamlar ýygy-ýygydan sazlamalar we kalibrlemeler bolmazdan awtomatiki usulda işledilip bilner. Ol howpsuz, ýönekeý we ulanmak üçin amatly. Başga kömekçi enjamlar gerek däl we hünärli lukmançylyk kislorody gönüden-göni turba geçiriji ulgamyna girip biler, bu bolsa hassahananyň dolandyrylmagyny has ylmy we döwrebap edýär.
Howpsuzlyk deňeşdirmesi
Şinanyň kislorod bilen üpjün etmek üçin ulanylýan kislorod silindrindäki kislorod basyşy deňeşdirme boýunça ýokary, adatça 15MPa (150 atmosfera) bolup, güýçli titreme we çaknyşyk ýüze çykan halatynda partlamaga sebäp bolup biler. Kislorod silindrindäki kislorodyň hiline we arassalygyna ulanyjy gözegçilik etmeýär.
Suwuk kislorod howpsuzlyk babatda iň möhüm meseledir. Suwuk kislorod saklaýjy çelekde köp mukdarda suwuk kislorod saklanýar. Suwuk kislorodyň temperaturasy örän pes (-183°C) we kislorod güýçli ýanma agentidir. Sızma ýüze çykandan soň, netijeleri agyr bolar. Şonuň üçin suwuk kislorod ulgamyny yzygiderli barlagdan geçirmek gerek. Suwuk kislorod çeleginiň partlamaga garşy diski partlasa ýa-da çykaryş klapany çykaryşa bökse, bu suwuk kislorod çeleginiň arasyndaky gatlagyň boşlugynyň zaýalanandygyny we ony abatlap, gaýtadan sormalydygyny aňladýar.
Ilatly hassahanalarda suwuk kislorod baklaryny goýmak howplydyr. Suwuk kislorod daşamak we gaplamak wagtynda syzmaga meýilli bolýar we hatda az mukdarda ýag hem ýangyna sebäp bolup, howpsuzlyk howpuny döredip biler.
Lukmançylyk PSA kislorod generatorlary adaty temperaturada we pes basyşda (20°C-40°C, 6-8 atmosfera) işleýär. Prinsipde howply faktorlar ýok we ol üç kislorod üpjünçilik usulynyň iň howpsuzydyr. Kislorod konsentratorlary, adatça, elektrik togunyň kesilmegi, ýapylmagy ýa-da kislorod sarp edilişi belli bir wagtlap birden artyp, kislorod konsentratorynyň nominal kislorod önümçiliginden geçen ýagdaýynda kislorod üpjünçiligini üpjün etmek üçin ätiýaçlyk şina kislorod çeşmesi bilen enjamlaşdyrylandyr.
Ykdysady deňeşdirme
Şina ulgamy, adatça, hassahanalarda bar bolan kislorod silindrlerini ulanýar. Diňe silindrleri gaýtadan işläp, soňra ýygnamak gerek, şeýdip başlangyç maýa goýum çykdajylaryny tygşytlamak gerek.
Kislorod bilen üpjünçilik usulyny saýlamak
Şinaly kislorod üpjünçiligi iň az başlangyç maýa goýumlaryny talap edýändigi sebäpli, hassalary kabul etmek üçin az kuwwaty we serişdeleri ýetmezçiligi bolan käbir kiçi we orta derejeli hassahanalar üçin şinaly kislorod üpjünçiligini ulanmak iň amaly we ykdysady usuldyr. Uzak möhletli ykdysady işleýiş nukdaýnazaryndan hassahananyň PSA kislorod generatory kislorod üpjünçiliginiň iň ykdysady usulydyr. Ulgam ýokary howpsuzlyk faktoryna eýedir we ony adamsyz işledip we döwrebap usulda dolandyryp bolýar. Bu häzirki zaman hassahanalary üçin iň gowy saýlawdyr.
Şonuň üçin häzirki wagtda uly hassahanalar kislorod bilen üpjün etmek üçin hassahana PSA kislorod konsentratorlaryny ulanmaly. Şol bir wagtyň özünde, PSA kislorod konsentratorlary ikinji kislorod çeşmesini talap etmeýändigi we kislorody diňe elektrik energiýasy bilen kadaly üpjün edip bilýändigi üçin, olar käbir uzak ýerler we ulag gatnawy kyn bolan ýerler üçin hem amatlydyr.
Sistem turbalary we terminallar
Kislorod bekedinden her gatlara (palatanyň, operasiýa otagynyň, halas ediş merkeziniň, ambulator klinikanyň we ş.m.) kislorod daşalýar. Ikinji basyş durnuklaşdyrylandan soň, kislorodyň çykyş basyşy 0,1-0,4MPs bolýar (sazlanyp bilner). Kislorod turba geçirijisiniň töweregindäki daşky gurşawyň temperaturasy 70°C-den geçmeli däl.
Açyk ot we ýag lekeleri turba geçirijileriniň ýa-da klapanlaryň golaýynda gadagan edilýär. Kislorod geçiriji turbalar mis turbalardan ýa-da poslamaýan polat turbalardan ýasalyp bilner. Birinjisi has ykdysady we milli standartlar tarapyndan kesgitlenen iň gowy materialdyr.
Kislorod turbasy palata girenden soň, ol terminal plitasyna (bejeriş guşagy hem diýilýär) birikdirilýär. Terminal plitasy dürli simler we dürli turba geçirijileriniň komponentleriniň ýygnalyşy üçin ýol görkeziji oýukdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 9-njy iýuny