Aerozol nebulizasiýa näme?
Aerosol nebulizasiýa, derman ergininiň inçe dumanyny emele getirmek üçin nebulaýzer dem alyş enjamyny ulanmagy aňladýar, ol derman ergininiň inçe dumanyny emele getirýär, ol bolsa tebigy dem alyş arkaly gönüden-göni dem alyş ýollaryna we öýkenlere girýär. Derman nemli barda arkaly siňýär we ýerli täsirini görkezýär. Dem alyş arkaly ulanylýan dermanlar gönüden-göni maksatly organlara ýetýär, çalt täsir edýär we gowy täsir edýär; we dermanlar ýerli täsir edip, ulgamlaýyn täsirleri azaldýar.
Dem alyş arkaly ulanylýan dermanlar COPD, astma we beýleki keselleriň tutuş bejergisinde möhüm rol oýnaýar. Göterip bolýan gurak poroşok ingalýatorlary we aerozollary ulanmak üçin näsaglardan belli bir sorujy güýje ýa-da el-agyz koordinasiýasyna eýe bolmak talap edilýär. Şeýle-de bolsa, käbir gartaşan näsaglar olary ussatlyk bilen ulanyp bilmeýärler. Häzirki wagtda nebulaýzer dem alyş enjamy bu funksiýany kämil ýerine ýetirip bilýär.
Çagalarda dem alyş ýollarynyň infeksiýalarynyň ýygylygy ululara garanyňda has ýokarydyr. Çagalarda wirusly respirator infeksiýalaryň ortaça sany ýylda 5 gezek bolýar we çagalaryň 10% -inde ýylda 10-dan gowrak respirator wirus infeksiýasy bolýar. Çagalarda astmanyň ýygylygy hem ululara garanyňda iki esse köp.
Aerozol nebulizasiýasyny ulanmak amatly we bilelikde ulanmak aňsat bolany üçin, ol köplenç pediatrlar tarapyndan maslahat berilýän bejeriş usulydyr. Ene-atalar çagalaryna öýde nebulizasiýa edip bilerler, bu bolsa hassahana baryp-gelmek üçin wagt tygşytlamaga we hassahanada ýagdaýy has-da ýaramazlaşdyryp biljek özara infeksiýanyň öňüni almaga kömek eder.
Şonuň üçin aerozol nebulizasiýasynyň ýaş, orta we garry ýaşly adamlaryň ähli ýaşdaky adamlary üçin amatlydygyny we öýde we syýahatda hökman gerek bolan serişdedigini aýtmak bolar.
Aerozol nebulizasiýasynyň kategoriýalary nähili?
Dürli prinsiplere görä, atomizasiýa enjamlary üç görnüşe bölünýär: reaktiv atomizator, ultrases atomizator we titreýän tor atomizator.
Iň köp ýaýran reaktiv nebulaýzer Venturi reaktiv prinsipini ulanýar. Gaz dar deşikden ýokary tizlikde hereket edýär we soňra birden açylýar we ýerli derejede negatiw basyş döredýär. Negatiw basyş sebäpli sifon täsiri gapdaky suwuk dermany daşary çekýär we suwuk derman ýokary basyşly howa akymyna gabat gelende, ol san-sajaksyz derman bölejiklerine bölünýär.
Kliniki tejribede umumy akym tizligi 4-12L/min gaz bilen işleýär. Gaz çeşmesiniň akym tizligi aerozol bölejikleriniň ululygyna we birlik wagtdaky aerozol mukdaryna täsir edýär. Ýokary akym tizlikleri has köp aerozol we has kiçi aerozol bölejiklerini öndürýär.
Öýde nebulizasiýa üçin adatça ilkinji saýlaw basylan howa nebulaýzerleri bolýar. 5 litrden ýokary kislorod akymy tizligi bolan kislorod konsentratorlary aerozol nebulizasiýasyny goldamak üçin howa çeşmesi hökmünde hem ulanylyp bilner. CO2 saklanmagyna meýilli käbir näsaglar üçin (meselem, dem alyş ýetmezçiligi bolan COPD ýaly) basylan howa nebulaýzerini ulanmagyň maslahat berilýändigini bellemeli. Sebäbi gaz çeşmesi hökmünde ýokary akymly kislorod PaO2-ni çalt artdyrýar we şol bir wagtyň özünde CO2 saklanmagyny güýçlendirýär.
Aerozol nebulizasiýasynyň maksady näme?
- Çygly howa ýoly
- Respirator infeksiýalaryň öňüni almak
- Howanyň şemallandyryş funksiýasyny gowulandyryň
- Bronhospazmy ýeňilleşdiriň
Nädip dogry atomizasiýa etmeli?
Aerozol nebulýasiýasyndan öň:
- Aerosol nebulizasiýa preparatlary çüýşe açylandan soň derrew ulanylmaly
- Käbir dermanlary bir gapda garyşdyryp bolmaýar we lukmanyň görkezmelerine berk laýyklykda ulanylmaly.
- Nebulizasiýa wagtynda howa akymynyň stimulýasiýasy sebäpli gaýtarmanyň öňüni almak üçin nebulizasiýa dem alyş bejergisinden 1 sagat öň iýmeň, agyz boşlugynyň bölünip çykmagyny we iýmit galyndylaryny arassalaň.
Aerozol nebulizasiýa wagtynda
- Derman erginini taýýarlaň we ony nebulaýzer ingalyatoryna goýuň. Nebulaýzasiýany amala aşyrmak üçin kislorod ulanylýan bolsa, kislorod akymynyň tizligi 6-8L/minutda sazlanmalydyr. Nebulaýzasiýa ýagdaýyna üns beriň we derman erginini gözlere sepmejek boluň.
- Dermanyň bronhlara we öýkenlere doly ýetmegini üpjün etmek üçin rahat oturmak ýa-da ýarym ýatmak pozisiýasyny tutuň we agyzdan dem alyp, burnyňyzdan dem çykaryp, çuňňur dem alyň.
- Nebulýasiýa arkaly inhalýasiýa terapiýasyny alýan näsaglarda mümkin bolan zyýanly derman reaksiýalaryna üns beriň
- Eger sizde ýiti we ýygy-ýygydan üsgürýän we hırıldaýan dem alyşyňyz güýçlenýän bolsa, eger ol gaty çalt ýa-da gaty güýçli atomizasiýa sebäpli ýüze çykýan bolsa, aerozol nebulizasiýa tizligini haýallatmalysyňyz.
Aeosol nebulizasiýasyndan soň
- Galan duman damjalarynyň agyz we burnuň derisini gyjyndyrmagynyň we deri allergiýalaryna ýa-da zeperlenmelerine sebäp bolmagynyň öňüni almak üçin derrew ýüziňizi ýuwuň ýa-da agyz we burnuň aşagyndaky duman damjalaryny çygly mata bilen süpüriň.
- Bäbekleriň we kiçi çagalaryň ýüz derisi inçe we gan damarlary baý, şonuň üçin gaýtadan ulanylýan derman has aňsat siňýär we derrew ýuwulmaly.
- Kiçi çagalar agyzlaryny suwa batyrylan pagta toplary bilen süpürip, soňra olara, esasanam gormon dermanlaryny ulanandan soň, orofarenksde gormon çökündisini azaltmak we gömelek infeksiýalary ýaly ýaramaz täsirleriň ýüze çykmagyny azaltmak üçin degişli mukdarda suw berip bilerler.
- Traheýanyň we bronhlaryň diwarlaryna ýapyşan balgamy aýyrmaga we dem alyş ýollaryny açyk saklamaga wagtynda öwrüp, arka tarapyny sypap bilersiňiz
Atomizatory nädip arassalamak bolar?
Maskalar diňe bir adam üçin niýetlenendir we nebulaýzer maskasy ýa-da agyz boşlugy hapalanmany azaltmak üçin dezinfeksiýa edilip, yzygiderli çalşyrylmaly (nebulaýzer maskalary, adatça, 15 günden ýa-da 30 gezek ulanylandan soň çalşyrylýar. Uzak wagtlap ulanmak dermanyň adatdan daşary çykarylmagyna sebäp bolar we bejeriş täsirine täsir eder).
Esasanam öýde nebulaýzer bilen bejergiden soň, nebulaýzeri aýryp, akar suw bilen doly arassalamak gerek; derman saklaýjy çelek we birleşdiriji turbany aýryp, 75% spirtde ýa-da hlor saklaýan dezinfeksiýa serişdesinde 30 minutlap çümdürip, soňra çykaryp, akar suw bilen çaýkamak we ulanmak üçin doly guradyp goýmak gerek.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 23-nji maýy